https://media02.vuit.org.vn//Images/Upload/User/thuylinh/2026/11/d859bf50-ad1c-4d9d-8ab9-b83531d62cf1.png
Người lao động không tham gia khám sức khỏe định kỳ theo kế hoạch của doanh nghiệp không đương nhiên bị phạt tiền hoặc sa thải. Tuy nhiên, nếu cố tình không chấp hành yêu cầu hợp pháp của người sử dụng lao động, hành vi này có thể bị xem xét xử lý kỷ luật theo nội quy lao động và quy định pháp luật.
Khám sức khỏe định kỳ là trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động
Theo khoản 1 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động với tần suất tối thiểu:
Ít nhất 1 lần/năm đối với người lao động thông thường. Ít nhất 6 tháng/lần đối với người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; người lao động là người khuyết tật, người chưa thành niên và người lao động cao tuổi.
Bên cạnh đó, lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản khi khám sức khỏe định kỳ. Người làm việc trong môi trường có yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp còn được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo quy định.
Về phía người lao động, điểm a khoản 2 Điều 6 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 quy định nghĩa vụ chấp hành nội quy, quy trình, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc và tuân thủ các cam kết liên quan trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể.
Vì vậy, khi doanh nghiệp tổ chức khám sức khỏe đúng quy định và có thông báo, bố trí phù hợp, người lao động cần có trách nhiệm phối hợp, tham gia. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giúp phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp, đánh giá khả năng đáp ứng công việc.
Không đi khám sức khỏe định kỳ theo lịch công ty, người lao động có bị kỷ luật? Ảnh minh họa.
Không đi khám có bị phạt tiền hoặc sa thải?
Theo Điều 33 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, pháp luật không quy định mức phạt hành chính riêng đối với người lao động chỉ vì không tham gia buổi khám sức khỏe định kỳ.
Cụ thể, khoản 1 Điều 33 quy định mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với một số hành vi vi phạm quy định an toàn, vệ sinh lao động của người lao động như không sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân đã được trang cấp hoặc không tham gia cấp cứu, khắc phục sự cố, tai nạn lao động khi có lệnh của người có thẩm quyền. Hành vi không tham gia khám sức khỏe định kỳ không thuộc nhóm vi phạm này.
Ngược lại, người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng cho mỗi người lao động, tối đa 75 triệu đồng theo khoản 2 Điều 33. Đối với tổ chức, mức phạt được áp dụng gấp đôi theo Điều 7 Nghị định này.
Tuy nhiên, không có nghĩa người lao động được tùy ý từ chối tham gia khám sức khỏe. Nếu việc tham gia khám đã được quy định hợp pháp trong nội quy lao động hoặc là yêu cầu công việc hợp pháp mà người lao động có trách nhiệm chấp hành, hành vi cố tình không thực hiện có thể bị xem xét kỷ luật.
Theo Điều 127 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động không được xử lý kỷ luật đối với hành vi không được quy định trong nội quy lao động, hợp đồng lao động hoặc pháp luật lao động. Đồng thời, doanh nghiệp phải chứng minh được lỗi của người lao động và tuân thủ nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật tại Điều 122.
Đáng chú ý, doanh nghiệp không được phạt tiền hoặc cắt lương thay cho việc xử lý kỷ luật lao động. Việc người lao động vắng một buổi khám sức khỏe cũng không đương nhiên là căn cứ để sa thải.
Cần phân biệt trường hợp cố tình từ chối tham gia với trường hợp người lao động không thể có mặt do bị ốm, nghỉ phép đã được chấp thuận hoặc gặp trở ngại khách quan và đã thông báo cho doanh nghiệp. Những tình huống này cần được xem xét cụ thể, không thể mặc nhiên coi là hành vi vi phạm kỷ luật.
Được miễn phí khám sức khỏe và hưởng lương trong thời gian đi khám
Người lao động không phải tự bỏ tiền để tham gia đợt khám sức khỏe định kỳ do doanh nghiệp tổ chức.
Theo khoản 6 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, chi phí khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động thuộc trách nhiệm chi trả của người sử dụng lao động.
Đồng thời, khoản 9 Điều 58 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định thời gian khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo sự bố trí hoặc yêu cầu của người sử dụng lao động được tính vào thời giờ làm việc hưởng lương.
Như vậy, người lao động được doanh nghiệp thanh toán chi phí khám và vẫn hưởng lương trong thời gian tham gia khám theo kế hoạch.
Trường hợp không thể tham gia đúng lịch, người lao động nên chủ động thông báo cho bộ phận nhân sự hoặc người quản lý, nêu rõ lý do và đề nghị bố trí lịch khám bổ sung. Không nên tự ý bỏ qua thông báo của doanh nghiệp hoặc im lặng khi được yêu cầu tham gia.
Về phía doanh nghiệp, việc người lao động vắng mặt không làm chấm dứt trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe theo quy định. Doanh nghiệp cần xác minh nguyên nhân, thông báo và có phương án bố trí phù hợp, bảo đảm quyền lợi cũng như sức khỏe của người lao động.
Khám sức khỏe định kỳ không chỉ là nghĩa vụ trong quan hệ lao động mà còn là quyền lợi thiết thực của mỗi người. Chủ động tham gia và phối hợp với doanh nghiệp giúp người lao động phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe lâu dài và phòng ngừa rủi ro trong quá trình làm việc.
(Nguồn: laodongdoanthe.vn)