Thứ ba, ngày 18 tháng 12 năm 2018
Thứ ba, ngày 18 tháng 12 năm 2018
"Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn"
Cập nhật lúc 07:08 ngày 19/05/2018
Trong không khí tưng bừng, phấn khởi kỷ niệm 128 năm ngày sinh của Bác và 70 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, tôi nhớ đến một sự kiện lịch sử của âm nhạc Việt Nam: Sự kiện “Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn” mà tôi vinh dự được trực tiếp chứng kiến.
Ngày ấy, Hà Nội chuẩn bị tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (05-10/9/1960). Đại hội đánh dấu bước phát triển mới của cách mạng Việt Nam: Đề ra đường lối tiến lên Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và con đường giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Tối 03/9/1960 tại Công viên Bách Thảo, Bộ Văn hóa cùng thành phố Hà Nội tổ chức Dạ hội chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III. Công viên Bách thảo trong đêm dạ hội lung linh, rực rỡ với hàng vạn ngọn đèn đủ màu sắc. Nhiều sân khấu lớn được dựng lên cho các đoàn nghệ thuật biểu diễn, nhiều trò chơi được bố trí. Các đồng chí đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc, đại biểu các Đảng Cộng sản anh em cùng các cán bộ, chiến sĩ tham gia phục vụ Đại hội được mời dự. Đội Nghi thức thiếu niên thành phố Hà Nội của chúng tôi cũng được tham dự.
Bức ảnh vô giá đã trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết cả một dân tộc
Bách Thảo thật đông vui, nhộn nhịp với hàng nghìn người. Bất ngờ, tôi nhìn thấy Bác Hồ đi cùng nhiều vị khách quốc tế. Tôi lập tức đi theo (là đội viên kỳ cựu của Đội Nghi thức Thiếu niên Thành phố, tôi đã nhiều lần được gặp Bác, nhưng không hiểu sao mỗi lần thấy Bác, tôi đều muốn đến gần). Bác dừng lại ở sân khấu của Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam. Đây là dàn nhạc giao hưởng - hợp xướng lớn nhất Việt Nam, mọi người đang chuẩn bị biểu diễn. Bác tiến đến dàn nhạc rồi hỏi mọi người: “Các cháu có biết bài Kết đoàn không?”. Mọi người đồng thanh: “Thưa Bác có ạ!” Sau đó, Bác đứng lên bục chỉ huy, nhạc sỹ Nguyễn Hữu Hiếu vội đưa cho Bác chiếc đũa nhạc trưởng. Dưới đũa chỉ huy của Bác, bài Kết đoàn vang lên nhịp nhàng, hùng tráng với dàn đại hợp xướng 800 người hòa cùng dàn nhạc giao hưởng 114 người. Tiếng đàn, tiếng hát vang rền khắp Công viên.
Mọi người vừa bất ngờ, vừa vui sướng, còn các vị khách quốc tế thì vô cùng ngạc nhiên, họ không nghĩ rằng một vị Lãnh tụ lại có thể điều khiển một dàn nhạc và dàn hợp xướng lớn điệu nghệ đến thế. Tiếng nhạc, tiếng hát đã dứt, Bác rời khỏi sân khấu nhưng mọi người vẫn cứ như trong mơ...
Nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long của Việt Nam Thông tấn xã đã kịp ghi được khoảng khắc lịch sử vô giá đó. Hình ảnh Bác mặc áo lụa sáng, chân đi dép cao su, tay cầm đũa chỉ huy nổi bật trên một phông nền sẫm. Ở phía sau, các nhạc công với gương mặt rạng rỡ đang say sưa biểu diễn, những bóng đèn xuất hiện như những ngôi sao lấp lánh làm cho bầu trời đêm trở nên lung linh, huyền ảo. 
“Bức ảnh ấy đã trở thành biểu tượng của tinh thần đoàn kết dân tộc. Ở đó, chân dung vị Lãnh tụ hiện lên thật giản dị, gần gũi với thần thái ung dung, tự tại. Bác không chỉ là người chỉ huy dàn nhạc giao hưởng năm ấy mà còn là người nhạc trưởng vĩ đại của cả dân tộc Việt Nam” - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Chu Chí Thành - Nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam chia sẻ. 
Năm 1996, bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn” và bức ảnh “Mẹ con ngày gặp mặt” của nhà báo Lâm Hồng Long được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh. Hiện nay, cùng với bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn”, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang lưu giữ chiếc đũa nhạc trưởng mà Bác dùng để bắt nhịp bài Kết đoàn năm xưa.
Sự kiện một Lãnh tụ vĩ đại chỉ huy một dàn nhạc giao hưởng và đại hợp xướng lớn nhất nước hát bài Kết đoàn mang một ý nghĩa lớn lao và là một kỷ niệm quá đẹp đối với âm nhạc Việt Nam. Ngày 26/9/2014, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định lấy ngày 3-9 hàng năm là "Ngày Âm nhạc Việt Nam".
58 năm đã trôi qua, bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca Kết đoàn” vẫn sống mãi trong ký ức mọi thế hệ người Việt Nam, như một biểu tượng không gì lay chuyển nổi của tinh thần đại đoàn kết toàn dân và ý chí sắt đá của cả một dân tộc trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, xây dựng Chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu!
Nguyễn Khắc Thịnh 
(Phường Giảng Võ, Ba Đình, Hà Nội)